MBAAZI HUTIBU HOMA YA MANJANO

 

Ni mmea wenye jamii ya mikunde. Mbaazi ni zao lenye matumizi mengi na huvumilia ukame. Matumizi muhimu zaidi yanatokana na mbegu zake ambazo zinatumika kuanzia zikiwa mbichi na baada ya kukauka. Jina la kibotania huitwa Cajanus Cajan. Wanyakyusa huita IMBANGE, wagogo huita Mhanje na Wakaguru huita Mhange. Waingereza huita Pigeon pea. Matumizi mengine ya mmea wa mbaazi ni shina lake linalotumiwa kama kuni, majani yanatumika kama dawa na chakula cha mifugo na mizizi yake ni dawa na hurutubisha ardhi. Mbaazi hulimwa katika nchi nyingi za kitropiki kama Tanzania, Kenya, Malawi, Uganda na Nigeria. Mbaazi ni chanzo kizuri cha vitamin B, chuma, na Calcium nk.  Majani hutibu kikohozi, kuharisha, maumivu ya tumbo, vidonda vinavyotoa usaha (sores), Surua, maumivu ya njia ya mkojo, homa ya manjano, upungufu wa damu, hepatitis, kisukari na muwasho wa ngozi sehemu za utupu za mwanamke. Maua yakichemshwa hutibu Mkamba (Bronchitis), Nimonia (pneumonia), kikohozi cha kawaida, kuhara damu na matatizo ya hedhi.  Mizizi hutibu kikohozi (cha kawaida) chimba mizizi ya mbaazi vipande vitano. Chemsha katika maji kiasi cha nusu lita mpaka ibakie kikombe kimoja. Iache ipoe, matumizi mgonjwa mtu mzima anywe nusu kikombe mara tatu kwa siku. Mtoto anywe kijiko kimoja kikubwa mara tatu kwa siku. Itumiwe kwa siku 3.

Ukitafuna mizizi hutibu maumivu ya meno. Mizizi pia hutibu magonjwa ya zinaa  ikichanganywa na mizizi ya ndulele. Mbaazi mbichi na kavu hutumika kwa mapishi mbali mbali ni mmea unaofaa sana kwa kuzuia mmomonyoko wa udongo.

Na kadri mgonjwa anapofika na kujieleza, ndivyo tunavyotambua Tatizo analokuwa nalo na anahitaji tiba ipi.

 

Mazingira Natural Products

Mbeya

Simu; +255 754 807401, +255 719 564276

Barua pepe; mnp.kaka@gmail.com

Blogu: mazingiranp.blogspot.com

WAFUGAJI WA KUKU CHANGAMKIENI MIMEA HII

 Wafugaji wengi wa kuku Tanzania wanafuga kuku kwa mazoea ya kizamani. Leo nimeamua kuwaelezea mimea imayofaa kwa kuku. Lysine inayokuza kuku kwa haraka na kuongeza uzalishaji na methionine inayokuza kuku kwa haraka na kuongeza utagaji wa mayai mengi.
1.    Mmea aina ya Tumbaku ya wazuka (Dandelions) watu wengi hupanda kama maua ya bustani. Lakini kwa binadamu unatibu zaidi ya magonjwa 18. Mmea huu una vitamin A,B,C,E na K. Pia  una madini ya chuma, magnesium, phosphorus, potassium, zinc na calcium. Ukiwalisha kuku mara kwa mara hufanya kiini cha yai kiwe cha njano sana.
2.    Majani ya mchicha nafaka na mbegu zake ni chakula bora sana kwa kuku na mbegu zake zina lysine kwa wingi.
3.    Majani ya Russian comfrey ukiwalisha kuku mara kwa mara kiini cha yai huwa cha njano sana
4.    Mmea wa msemwasemwa (kyusa) (Rumex usambarensis) ukilisha kuku hufanya kiini cha yai kuwa cha njano sana.
5.    Majani ya mlonge (Moringa oleifera) hufanya kiini cha yai kuwa cha njano sana.
6.    Majani ya upupu unaowasha (sting’ing nettle) yana vitamin A,C,D,K na B complex. Yana calcium, magnesium, Chromium, cobalt, chuma, phosphorus, potassium, zinc, shaba na salfa. Ukikausha majani yake kivulini au kwenye kaushio la jua (solar drier) yanafaa sana kwa kulisha kuku kwa kuchanganya kwenye vyakula.

HIVI VINAONGEZA NGUVU ZA KIUME

Asparagus

Broccoli

         

Leo nitaeleza maelezo ya aina gani ya vyakula ambavyo husaidia kuongeza idadi ya mbegu za kiume zenye afya na ujazo wake na faida zingine za afya ya uzazi.

Mboga ijulikanayo kama Asparagus Officinalis ambayo huwa na kiasi kikubwa cha vitamin C ambayo ina wigo mkubwa katika kusaidia utengenezwaji wa mbegu za kiume.

Vitamini C hutoa ulinzi kwa seli zilizopo katika kokwa za kiume (korodani) zisidhuriwe na radiko huru (Free radicals), hivyo kufanya kiwanda cha mbegu za kiume kutengeneza mbegu zenye afya na zenye uwezo wa kupiga mbizi kwa kasi.

Broccoli ni aina ya mboga ambazo zipo hapa nchini ingawa watanzania wengi hatuli, ila katika migahawa ya magharibi na ya kichina. Broccoli ina kiasi kikubwa cha foliki ambayo hujulikana pia kama vitamin B9. Vitamini B9 ilishajulikana kwa kusaidia wanawake waliokuwa wagumba kuweza kushika mimba, kwa sasa pia inajulikana kusaidia wanaume wagumba.

Spinachi ni moja ya mboga mboga ambayo inakubalika kusheheni tindikali ya foliki ambayo ni muhimu sana katika utengenezwaji wa mbegu za kiume. Ingawa mboga zote za kijani zinakubalika kutokana na kusheheni vitamini mbalimbali.

Pale mwanaume anapokuwa na kiwango kidogo cha folate husababisha kuzalisha mbegu za kiume zisizotimilifu. Mbegu za namna hii zinakua na wakati mgumu katika kufikia na kupenya katika tando za kijiyai cha kike wakati wa Urutubishaji.

Hali kama hii inaweza kusababisha kuzaliwa kwa mtoto mwenye hitilafu za kimaumbile kwa sababu ya kijiyai cha kike kurutubishwa na mbegu yenye hitilafu.

Tunda lijulikanalo kama komamanga ambalo lipo pia katika jamii yetu linajulikana kusaidia kutengenezwa idadi kubwa ya mbegu zenye ubora ndio maana wahindi hutumia sana.

Ndizi ni moja ya tunda ambalo limesheheni vitamin A, B1 na C ambazo husaidia mwili kutengeneza mbegu za kiume zenye afya na vilevile kuongeza wingi wa mbegu hizo.

Pia, Ndizi huwa na kimeng’enya aina ya Bromelain ambacho huzuia mlipuko wa kinga ya mwili, hivyo kusaidia kuongezeka wingi wa mbegu za kiume pamoja na kasi yake.

Mayai ni moja ya vyakula vinavyokubalika kusaidia kuongeza wingi wa mbegu za kiume na vilevile kusaidia kuongeza kasi ya mbegu za kiume.

Kutokana na mayai kusheheni vitamin E na Protini ambavyo vyote kwa pamoja husaidia kulinda mwili kutoka kwa sumu za radiko ambazo hupunguza wingi wa mbegu za kiume.

Vilevile virutubisho hivyo vilivyopo katika mayai husaidia kutengenezwa kwa mbegu imara zeneye afya jambo ambalo ni muhimu kwa Urutubishwaji wa kijiyai cha kike.

Chocholate yenye rangi ya kahawia iliyokolea inajulikana zaidi duniani, sababu kubwa ni kutokana na aina hii ya chocolate kuwa na Tindikali ya amino (Protini) ijulikanayo kama L-Arginine HCL ambayo husaidia kuongeza ujazo wa mbegu za kiume na wingi wake. Vilevile huongeza msisimko wa kilele cha tendo la ndoa.

Nyanya chungu au Ngogwe nazo husaidia sana kuimarisha tendo la ndoa zikitumiwa mara kwa mara.

Na kadri mgonjwa anapofika na kujieleza, ndivyo tunavyotambua Tatizo analokuwa nalo na anahitaji tiba ipi.

 

Mazingira Natural Products

Mbeya

Simu; +255 754 807401, +255 719 564276

Barua pepe; mnp.kaka@gmail.com

Blogu: mazingiranp.blogspot.com

KULA KABEJI YA ZAMBARAU NA MNAVU UEPUKANE NA VIDONDA VYA TUMBO

Je nitajuaje kama nina Vidonda vya Tumbo?

Dalili za ugonjwa wa tumbo,

i)kuchoka choka sana bila sababu maalum, Mgongo kuuma, kiuno, kupungukiwa au kupoteza kabisa nguvu za kijinsia,

Kizunguzungu, kukosa usingizi  au kulala mara kwa mara .  Maumivu makali chini ya kifua  kwa ndani kama kwamba  unachomwa na kitu chenye ncha kali , maumivu hayo wakati mwingine  mgongoni ambapo huchoma kama sindano yenye sumu na kuacha maumivu makali  wengi huita chembe chembe ya moyo. Dalili zingine kichefu chefu, kiungulia, tumbo kuwaka moto, maumivu makali sehemu kilichopo kidonda,  kukosa choo na kupata choo kigumu na chenye kukatika katika kama choo cha mbuzi, shida ya moyo,  kutapika nyongo, kutapika damu au kuharisha, sehemu za mwili kupata ganzi hasa  miguu na mikono. Dalili nyingine ni kukosa hamu ya kula, kula kupita kawaida, kusahausahau na hasira. Kwa kweli ni vigumu kueleza maelezo yote apatayo mgonjwa wa vidonda vya tumbo hasa kwa mgonjwa  aliye sugu kwani hakuna hata kiungo kimoja mwilini atakachokwambia ni kizima.

Vipimo vya vidonda vya tumbo.

ii)Njia iliyo sahihi na nzuri zaidi ni kupima kwa daktari kipimo kiitwacho barium meal x-ray, Endoscopy au H.Pylori test.

Ulaji wa kabeji na kutengeneza juisi yake utakuepusha kupata vidonda vya tumbo. Pia unapokula mboga ya mnavu wasafwa  huita sungwe utaepukana na kupata vidonda vya tumbo wasafwa hula mboga za kabeji na mnavu mara kwa mara wengi wao hawana matatizo ya vidonda vya tumbo.

LEONOTIS NEPETIFOLIA MMEA UNAO TIBU KIHEREHERE CHA MOYO NA MAPIGO YASIYO YA KAWAIDA

 Nilipokuwa kwenye shughuli zangu za utafiti wa mimea 4/6/2017. Niliona mimea aina ya LEONOTIS NEPETIFOLIA maua yake yakiwa yamezungukwa na nyuki wengi sana wakitafuta chakula. Nyuki hao ndiyo walionifanya niandike makala fupi ya mmea huu.

Leonotis Nepetifolia una majina mengine kama Annual lion’s ear, lion’s ear, klip dagga, gran tiparani, Flor de mundo, mota, Christmas candlestick, shandilay, na bradi-bita. Mmea huu hukua kutoka mita moja mpaka tatu. Mbegu zake husambazwa na maji, matope sehemu yauamopita magari na wanyama.

Leonotis Nepetifolia una alkaloids (leonurine na stachydrene), Iridoid glycoside (Leonuride), Iridoid glycosides (leonurin and leonuridine) diterpenoids (leocardin), flavonoids (rutin, quercetin, hyperoside, apigenin), volatile oil, tannins na vitamin A.

Mmea huu maua yake hupendwa sana na wachunga ng’ombe na vijana huko vijijini wananyonya maji matamu yaliyomo ndani ya maua yaani nectar.

Majani hutibu matatizo ya tumbo, kuuma tumbo, arthritic, kisukari aina ya-2 diabetes mellitus, kizuia pumu, kuzuia kuharisha, homa, malaria, kikohozi, womb prolapsed, kutuliza kiherehere cha moyo, hufanya moyo uwe na nguvu katika utendaji wa kazi, tachycardia, mapigo yasiyo ya kawaida ya moyo (irregular heart beats), kuongeza utokaji wa mkojo, uvimbe, thrush, plasta kwenye vidonda na kaswende. Mchemko wa majani na ukanywewa hutibu kuwasha na magonjwa ya ngozi.

Mizizi hutibu matatizo ya Tumbo. Kwa wale wanaoshughulika na mambo ya nyuki na Asali mmea huu unafaa sana kuwa chanzo cha kupata Asali nzuri.

Na kadri mgonjwa anapofika na kujieleza, ndivyo tunavyotambua Tatizo analokuwa nalo na anahitaji tiba ipi.

 

Mazingira Natural Products

Mbeya

Simu; +255 754 807401, +255 719 564276

Barua pepe; mnp.kaka@gmail.com

Blogu: mazingiranp.blogspot.com

MAAJABU YA KARANGA PORI KUTIBU MAGONJWA MBALIMBALI

 Zao la karanga pori ni miongoni mwa zao lisilopewa kipaumbele sana hapa Tanzania, zamani wakati wa ujana wangu, bibi mzaa mama alipanda miti miwili, ilikuwa inakuwa na karanga nyingi tulikuwa tunakula bila kujua faida yake kwa mwili wa binadamu.

Mama mkwe wangu Tamali Mwasomola amepanda miti mitatu na ukifika msimu wa karanga watoto huja kununua.

Miaka ya hivi karibuni kampuni ya maparachichi Rungwe na Enterprise works walikuwa wakihamasisha wananchi wa mkoa wa Mbeya kupanda karanga pori zinazoanza kuzaa kwa muda mfupi tofauti na zingine.

Asili ya karanga pori ni Australia. Pia nchi zingine zinazolima kwa wingi ni Brazil, Indonesia, Kenya, New Zealand na Afrika kusini. Karanga pori ya Hawaii ina ladha nzuri, kuna aina saba ya karanga pori, lakini zinazoliwa ni aina mbili.

Ø  Majina ya kibotania huitwa Macadamia Integrifolia na  Macadamia Tetraphylla, waingereza huita Macadamia Majina mengine huitwa Australia nut, Queen sland nut na Bush nut.

 . Nchini Kenya wanaita Njugu ya macadamia. Hapa Tanzania hustawi sehemu za Rungwe, Ifakara, Morogoro, Kilolo, Arusha, Hai na Lushoto nk.

Karanga pori ina vitamin A, Protini, Chuma, Thiamin, rifboflavin, niacin,folates, zinki, shaba, calcium,phosphorus,potassium na magnesium. Karanga pori ina kizuia Oxidants kama polyphenols, Amino acids, flavones na selenium. Pia kuna sucrose, fructose, glucose na maltose nk.

Faida zitokanazo na kula mara  kwa mara karanga pori ni kukinga magonjwa ya moyo (Heart Disease) kwa kuondoa lehemu, kupunguza uzito, kuimarisha afya ya mifupa, inaboresha akili ukichanganya na maziwa pia zabibu. Ina nyuzi lishe inayosaidia umeng’enyaji wa chakula tumboni na kuondoa ukosefu wa kwenda haja kubwa kwa shida, ina mafuta ya Oleic acid yanayohamasisha kuwa na kumbukumbu nzuri.

Hufanya seli na tishu za mwili ziwe na nguvu, Hupunguza uwezekano wa kupata magonjwa ya moyo, saratani na arthritis kwa kuwa kuna omega – 3 na Omega – 6 fatty acids, kuondoa radiko huru (free radicals) ambayo husababisha magonjwa ya saratani ya matiti, kizazi na saratani ya Tezi dume. Huchelewesha ngozi kuzeeka haraka, Huzuia ugonjwa wa trans- epidermal water loss (TEWL), Hulinda ngozi na nywele zisiharibirike haraka, Huzuia kukatika ovyo kwa nywele zisiharibike haraka, inasaidia kuboresha afya kwa wale waishio na VVU na Ukimwi hasa kwa kuongeza kinga ya mwili na karanga pori, hutumika kutengenezea mafuta ya kula, kuongeza ladha kwenye chokoleti, ice cream, keki, sherbets, maandazi, brittles, candies, mafuta ya kupaka mwili na mafuta ya nywele.

Pia karanga pori huliwa zikiwa mbichi, kavu au kuchoma kwenye moto.

Na kadri mgonjwa anapofika na kujieleza, ndivyo tunavyotambua Tatizo analokuwa nalo na anahitaji tiba ipi.

 

Mazingira Natural Products

Mbeya

Simu; +255 754 807401, +255 719 564276

Barua pepe; mnp.kaka@gmail.com

Blogu: mazingiranp.blogspot.com